Plastik Enjeksiyon Makinasında Üretilen Parçaların Montaj Yöntemlerine İlişkin Tasarım Uygulamaları (1)

1.0 Giriş:

Günümüzde, ürünlerde plastik parça kullanımı, seri üretim kolaylığı, iyi bir görüntü, metallere göre ağırlık avantajı, kolay yenilenebilir ve geri dönüşebilir gibi avantajları nedeniyle, her sektörde bilhassa beyaz eşya, otomotiv, havacılık, elektronik, tıbbi cihazlar gibi birçok endüstrilerde uygulama alanı bulur ve onu çok yaygın bir montaj bileşeni haline getirmiştir.

Plastik parçaların üretimlerinin ardından, montaj süreci gelmektedir. Montaj süreci, üretim sürecine kıyasla daha fazla zaman almakta ve uygun metodun seçimi önem taşımaktadır. Seçilen birleştirme yöntemi, üretim sayısı (seri üretim, küçük ölçekli üretim, prototip /3D Printer üretimi) olduğuna ve sektörüne bağlı olarak kalite, verim ve maliyet üzerinde önemli rol oynamaktadır.

Plastik parçaların montajı denince;

Plastik parça/Plastik parça birleşimi
Plastik parça /Metal parça birleşimi anlaşılmaktadır.

2.0 PLASTİK BİR PARÇANIN DİĞER BİR PARÇA İLE BİRLEŞİM UYGULAMALARI:

Doğrudan vidalama (1.Bölüm)
İnsertli birleştirmeler (2.Bölüm)
Esneterek birleştirmeler, tırnaklı geçmeler (3. Bölüm)
Esnek menteşeler (3.Bölüm)
Yapıştırarak birleştirmeler (4.Bölüm)

2 .1 DOĞRUDAN VİDALAMA:

2.1.2 Plastiğe hangi vida kullanılır?

En uygun vidalar,genellikle kendinden kılavuzlu (sac vidası) veya plastik için özel üretilmiş ince dişli plastik vidalarıdır.Bu vidalar,plastik içinde kendi dişlerini açarak güvenli bir tutuş sağlar ve malzemenin çatlamasını önler. (Şekil:1)

Somun kullanım gerekliliğini ortadan kaldırmalarına ve daha hoş bir görüntü oluşturmaları bir avantaj olmasına rağmen,takma ve sökme sayıları sınırlı olacaktır.

2.1.3 Plastik Vidalamada Temel Seçimler:

Kendinden Kılavuzlu (Sac) Vidalar: Plastik uygulamalarında en yaygın kullanılan, keskin dişli vidalardır.
Plastik Özel Vidaları: Plastik parçalar için özel olarak tasarlanmış yüksek tutunma sağlayan vidalardır.
Geniş Diş Seçimi: Yumuşak plastikler için daha geniş dişli vidalar tercih edilmelidir.
Paslanmaz veya Kaplamalı Vidalar: Korozyon direnci ve uzun ömürlülük için Çinko veya Nikel kaplı vidalar idealdir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler:

Ön Delik: Vidanın çapından biraz daha küçük bir ön delik açmak, plastiğin çatlamasını engeller. (Tablo:1)

• Sıkma Torku: Plastik kırılgan olduğu için vidalar aşırı sıkılmamalı, nazikçe sabitlenmelidir.

Vida, Tork ayarlı tornavidalarla sıkılmalıdır.

Sıkma alanını genişletmek ve kırılgan/sert plastik levhaların (Pleksiglas/Akrilik= PMMA gibi) vidalanmasında, vida başı altına sac, plastik rondela veya flanş başlı vida kullanılması uygun olacaktır.

**Tablo: 1** Vida ile montaj için plastik türlerine göre Boss ölçüleri [6] .

Örnek: ABS plastikten imal edilmiş boss’a takılacak Ø 3,0 mm. çaplı Plastik Vidası için,

0,8 x 3,0 = 2,4 mm kılavuz delik çapı gerektirir (‘d’ = nominal dış diş çapı). Tablo:1 [6]

Boss (*): Plastik parça tasarımında bağlantı ve montaj noktası olarak kullanılan çıkıntılardır. Bunlar, vidaları, insert parçaları veya diğer bağlantı elemanlarını alacak şekilde tasarlanmış deliklere sahip silindirik çıkıntılardır.

2.1.4 ÖRNEK UYGULAMALAR: