İzmir’in Su Yönetimi

İzmir Büyükşehir Belediyesi ve belediyenin iştiraki olan İZSU tarafından; İzmir’e içme suyu ve atık su hizmetlerini, ekonomik, etkin, verimli, kaliteli, adil erişim imkanı ile sürdürülebilir şekilde sağlama misyonu ile bilimin ışığında güncel teknoloji ile su ekosistemine öncelik veren, çevreye zarar vermeyecek şekilde doğaya dönüşümü sağlayan, dünün zenginliklerini gelecek nesillere aktararak yaşanabilir bir çevre bırakan, İzmirli ile bütünleşen bir kurum olmak için çalışmalar yürütülmektedir.

2025-2029 yılı stratejik planı doğrultusunda, iklim krizinin olumsuz etkilerini en aza indirmek için afetlere karşı daha dirençli, çevreye duyarlı, sürdürülebilir bir yönetim ile yatırım ve faaliyetler şeffaf bir yönetim anlayış içerisinde gerçekleştirilmektedir. İZSU Genel Müdürlüğünün yönetim şekli, 2560 Sayılı Kanun’un 3. maddesi gereğince Genel Kurul, Yönetim Kurulu, Denetçiler ve Genel Müdürlük tarafından sağlanmaktadır. 2025-2029 yılı stratejik planı doğrultusunda “İçme Suyu Yönetimi”, “Atık Su Yönetimi”, “Yağmur Suyu Yönetimi”, “Kurumsal Kapasite” stratejik alanları belirlenmiş olup, bu stratejik alanlar her yıl hazırlanan Performans Programlarında stratejik amaç, hedef ve faaliyetler vasıtasıyla çalışmalar yürütülmektedir. Her yıl Faaliyet Raporu, Su Kayıp Raporu, Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu, Etik Faaliyetler, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanıp şeffaf bir şekilde İZSU web sayfasında paylaşılmaktadır.

İZSU tarafından kuraklık tehdidine karşı yürütülen atık suların geri kazanımı projesi kapsamında Bayındır Hasköy Atık Su Arıtma Tesisi’ne geri kazanım ünitesi kurulmuştur. Yıllık 1 milyon metreküp kapasiteli geri kazanım ünitesi, “A Sınıfı Sulama Suyu” kalitesinde geri kazanılmış su sağlamaktadır. Geri kazanılmış sular, sulama suyu olarak İZSU tarafından yapılan sulama hatları vasıtasıyla sulama döneminde çiftçilere verilmektedir. 20.03.2010 tarih ve 27527 sayılı Atıksu Arıtma Teknik Usuller Tebliği doğrultusunda yeşil alan sulamada kullanılması için tasarlanan Reisdere-TOKİ Atık Su Arıtma Tesisi Geri Kazanım Ünitesi’nde her bir hatta kum filtresi, aktif karbon teknolojileri kullanılmış olup geri kazanım ünitesine gelen atık suların kapasitesine göre sıralamalı şekilde tek hat olarak çalışmaktadır. 

Reisdere-TOKİ Atık Su Arıtma Tesisi Geri kazanım ünitesi; kum filtresi, aktif karbon ve  klorlama teknolojileri kullanılarak arıtılmış tüm atık sularının (1.500 m3/gün) geri kazanılması için 2 hat olacak şekilde yapılmıştır. 2024 yılında Atık su arıtma tesislerinden çıkan çamur miktarı 170.228,13 tondur. Elde edilen çamur lisanslı firmalar tarafından bertaraf edilmektedir.

ISO 14046 Su Ayak İzi Ölçümü Hedefi 2024 yılı için ISO 14046 Su Ayak İzi hesaplanmamıştır. Ancak planlamalar yapılmış olup 2026 yılı içinde bu çalışma gerçekleştirilecektir.

Atık Su Yönetimi, Atık Su Arıtma Tesisleri ve Deşarj Noktaları İzmir Büyükşehir Belediyesi ve bağlı şirketi İZSU’nun stratejik amaçlarından bir tanesi, atık suların doğaya zarar vermeden toplanması, arıtılması ve yeniden kullanılmasını sağlamaktır. Bu amaçla, atık suların arıtma tesislerine iletilmesi için gerekli altyapı ve tesisleri geliştirmek, atık su iletim sisteminin etkinlik ve verimliliğini artırmak, alıcı ortama deşarj edilen atık suların arıtımını sağlamak ve çevresel kalitesini yükseltmek ile arıtılmış suların yeniden kullanımını sağlamak stratejik hedefler olarak tanımlanmıştır.

Ayrıca atık suların atık su arıtma tesislerine iletilmesini sağlamak, atık su altyapı tesislerine gelen endüstriyel kirliliği önlemek için kirleticilerin denetlenmesi ve tesislerdeki kirlilik analizlerinin yapılması, atık su iletim sisteminin etkin ve verimli bir şekilde işletilmesi, atık suların arıtımını sağlanması, depreme dayanıklı yeni atık su arıtma tesislerinin yapımı ve ihtiyaç duyulan tesislerin kapasitelerinin artırılması, paket atık su arıtma tesislerinin yapımı, atık su arıtma tesislerindeki giriş ve çıkış sularının izlenmesi, arıtılmış suların yeniden kullanılması ve geri dönüşümünün sağlanması gibi performans hedeflerine ulaşmak için çalışmalar yürütülmektedir. 59 tanesi biyolojik/ileri biyolojik 6 tanesi doğal arıtma olmak üzere 65 adet Atıksu Arıtma Tesisi mevcuttur. Deşarj noktaları derin deniz, akarsu (nehir,dere,çay), DSİ Drenaj /Tahliye/ Kurutma Alanı, kuru dere yatağı ve fosseptiklerdir.

İzmir’de Gri Su Dönemi Başlıyor..

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin su krizine yenilikçi çözüm getiren “RESWATER-Dirençli Kentsel Su Yönetimi İçin Geleneksel Olmayan Su Kaynakları” projesi  Akdeniz Havzası Sınır Ötesi İş Birliği Programı’ndan (Interreg NEXT MED) hibe almaya hak kazanmıştır. Büyükşehir hizmet binalarında gri su arıtma sistemi kuracak, arıtılan su bina temizliği ve peyzaj sulamasında kullanılacak. Türkiye’ye örnek olacak uygulama ile hem maliyetlerin düşürülmesi hem de çevresel etkilerin en aza indirilmesi planlanıyor.

Akdeniz Havzası Sınır Ötesi İş Birliği Programı (Interreg NEXT MED) kapsamında hibe almaya hak kazanan projeler açıklanmış, İzmir Büyükşehir Belediyesi,  “Dirençli Kentsel Su Yönetimi İçin Geleneksel Olmayan Su Kaynakları-RESWATER” projesi ile hibe almaya hak kazanarak yedi Akdeniz kenti ile birlikte program ortağı olmuştur. Koordinatörlüğünü Malta Enerji ve Su Bakanlığı’nın yürüttüğü program Akdeniz’de sürdürülebilir su yönetimi için önemli adımlar içeriyor. Proje kapsamında İzmir Büyükşehir Belediyesi hizmet binalarında gri su kullanımına yönelik araştırma, geliştirme ve uygulama çalışmaları yapacak.

Belediye hizmet binalarında merkezi ve konvansiyonel olmayan su kaynakları çözümleri uygulanacak. Bu alanda su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi için kapsamlı bir gri su arıtma ve yağmur suyu hasadı projesi geliştirilecek. Binada oluşan gri su arıtılacak ve arıtılan su, bina içi temizlik ile kamusal alanlar ile peyzaj alanlarının sulanmasında kullanılacak. Uygulama ile hem maliyetlerin düşürülmesi hem de çevresel etkilerin en aza indirilmesi hedefleniyor. Kurulacak sistem, su miktarı ve kalitesini dijital araçlarla izleyerek fizibilite analizlerine olanak sağlayacak. Belediye, proje ortaklarıyla birlikte elde edilen deneyimleri paylaşacak, performans verilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirecek ve yerel düzeyde farkındalık çalışmaları, atölye ve etkinlikler düzenleyecek. Proje sayesinde sürdürülebilir su yönetimi konusunda hem yerel hem de bölgesel ölçekte iyi uygulama örneklerinin ortaya konması hedefleniyor.
 
Proje, programın “Daha yeşil, sıfır karbon ekonomisine doğru daha düşük karbon tüketimine yönelen ve dirençli bir Avrupa” önceliği kapsamında, “Suya erişimin ve sürdürülebilir su yönetiminin desteklenmesi” özel hedefi doğrultusunda yürütülüyor. Bu kapsamda iklim değişikliği ve nüfus artışı nedeniyle tatlı su kaynaklarına olan talebin giderek arttığı bölgelerde, doğal su kaynaklarına bağımlılığı azaltacak alternatif çözümler araştırılacak. Yine küçük ölçekli ve merkezi olmayan (şebeke dışı) su kaynaklarının kullanımı incelenecek ve gri su ile yağmur suyunun depolanması pilot bölgelerde uygulanacak.

Projeyle, konvansiyonel olmayan su kaynaklarının geliştirilmesi ve teşvik edilmesi, elde edilen deneyimlerin hem yerel hem de Akdeniz bölgesi aktörleriyle paylaşılması ve kentsel su talebini yüzde 30-50 oranında azaltma potansiyeli taşıyan çözümlerin fizibilite çalışmalarının yapılması hedefleniyor. Projenin sonuçlarının, sürdürülebilir ve düşük karbonlu su yönetimi politikalarının geliştirilmesine önemli katkılar sağlaması bekleniyor.

RESWATER Projesi, Akdeniz çanağından geniş bir ortaklık ağını da bir araya getiriyor. Çalışmada; Malta Enerji ve Su Ajansı (Koordinatör), İzmir Büyükşehir Belediyesi, Su Araştırmaları ve Teknolojileri Merkezi (Tunus), Cagliari Üniversitesi (İtalya), Mısır Su Kaynakları ve Sulama Bakanlığı, Akdeniz Bilgi Ofisi / Küresel Su Ortaklığı Vakfı (Yunanistan), Murcia Bölgesi Su Genel Müdürlüğü (İspanya) yer alıyor.