Charlie Chaplin ile Lita Grey (Lillita Louise MacMurray)

YAZI DİZİSİ: Sessiz Tarih, Küçük Dev Kadınlar

Chaplin, 16 Nisan 1889 yılında İngiltere’de doğmuş, ünlü bir yönetmen, yapımcı, senarist ve besteci. Müzik sanatçısı olan babasıyla, oyuncu olan annesini küçük yaşlarda kaybettiğinden, erken yaşlarda sokaklarda dans ederek para kazanmaya başlamıştır.

Resim 1: Charlie Chaplin (vikipedi/IMDB)
Resim 2: Lita Grey (e-bay/Silent era)

Lita, 15 Nisan 1908, Kaliforniya doğumludur, babası İskoç, annesi İspanyol kökenlidir. Hollywood Lisesi’nin ilk mezunlarından olan bir annenin çocuğu olarak Kaliforniya’nın öncü Carrillo ailesinde doğmuş, kapalı bir ortamda büyümüş ancak tesadüfen gittiği bir mahalle lokantası hayatını değiştirmiştir. Chaplin’le henüz 6 yaşındayken orada tanışmış, daha sonra 12 yaşındayken ortak bir arkadaşları tarafından yeniden tanıştırılmıştır. İlk defa 1921’de “The Kid” filminde rol aldığında henüz 13 yaşındadır.

1924 yılında hamile olduğunu öğrenince, Chaplin’in reşit olmayan biriyle ilişki kurması yüzünden açığa çıkacak skandalları önlemek için Chaplin evlenmek istememesine rağmen evliliğe mecbur kalmış ve gizlice evlenmişleridir. Chaplin, onunla evlenmek yerine kürtajı önermiş, mümkün olmayınca da para teklif etmiştir. O zamanlar Lillita olan Louise MacMurray, “Chaplin’le Hayatım” adlı kitabında, bir aile üyesinin av tüfeğini duvardan alıp Chaplin’in malikânesine giderek onunla yüzleştiğini yazıyor. Anlattığına göre düğün bu olayın ardından kısa bir süre sonra gerçekleşmiş.

İki oğulları olmuş. Chaplin’in yoğunluğu, sadakatsizlikleri ve yaş farkının büyüklüğü yüzünden evlilikleri sıkıntılı ilerlemiş.

Dokuz ay süren boşanma davaları, komedyenin hovardalıkları, oğullarına olan ilgisizliği ve “aşağılık ve açgözlü” olarak nitelendirdiği karısına olan düşmanlığına dair hikayelerle geçmiştir.  Boşanma belgelerinde, aşağılayıcı cinsel taleplerde bulunduğu yer almaktadır. Boşanma sırasında, Chaplin’i sinir krizinin eşiğinde bırakan sapkın cinsel arzularının ayrıntıları basına sızmış ve filmlerinin yasaklanması çağrıları artmıştır.  Bu ayrıntılar üzerine yargıç, Grey’e, bugün 8 milyon sterlin değerinde olan 557.000 sterlinlik dünyanın en büyük boşanma tazminatını vermiştir.

Geleceğin yıldızı olarak lanse edilen Lita, zorlu geçen evliliğinden dolayı çocuklarını yalnız büyütmek zorunda kalmış ve sahne hayatını sona erdirmiştir. Boşandıktan sonra da seyircilerin ona ilgi göstermediğini fark etmiş ve hayatının ilerleyen dönemlerinde Beverly Hills’teki mağazada tezgâhtarlık yaparak kendini ve çocuklarını geçindirmek zorunda kalmıştır.

1930’larda sahne ve gece kulüplerinde şarkıcılık yapmış, 1947’den sonra kendi yetenek ajansını yönetmiştir. 1970-80’li yıllarda ise sekreterlik yapmıştır.

1966’da “My Life with Chaplin”, 1995’de pişmanlık ve gerçeklerle yazdığını söylediği “Wife of the Life of the Party” hatıra kitaplarını yazmıştır.

Lita, 29 Aralık 1995’te Los Angeles’ta kanserden vefat etmiştir.

Resim 3: Charlie Chaplin Archive

Chaplin ise boşanması sonrası, 1928 yılında The Circus filmini gösterime sokmuş ardından City Lights (1931) ve Modern Times (1936) filmleri gelmiştir. 1940’ta da Hitler’i hicveden ilk sesli filmi The Great Dictator’ı yayınlayarak siyasi mesaj içerikli bir komedi yayınlamıştır. 25 Aralık 1977’de İsviçre, Vevey’de yaşamını yitirmiştir.

Chaplin gibi insanlık dramını, yoksulluğu, dışlanmışlığı perdeye taşıyan bir sanatçının, özel yaşamında Lita ile yaşadığı olaylar hem eleştirmenlerin hem de hayranlarının üzerinde durduğu bir çelişkidir.

Lita’nın anılarında, Chaplin’in baskıcı, uzak ve sadakatsiz olduğu görülmektedir. Chaplin’in ünü ve parası büyüktür; Lita ise genç ve deneyimsizdir. Bu ilişki, açık bir şekilde güç dengesizliği ile boğuşmuştur. İlişkileri, erkek egemen yapının ve “stüdyo sisteminin” erkeği korumacı sessizliğinin bir örneği olarak değerlendirilmektedir. Chaplin gibi güçlü figürlerin genç kadınlara karşı sahip olduğu kontrol ve baskı gücü, bu olayla somutlaşmıştır. Görülen o ki Lita, yeteneğine rağmen Chaplin’in ünü ve baskısı altında dilediği ve hak ettiği yaşamı sürememiştir. 

Kaynaklar

https://en.wikipedia.org/wiki/Chaplin_(film) https://www.nytimes.com/1927/02/08/archives/chaplin-attacks-wifes-complaint-movie-actors-attorney-argues-that.html

https://www.mirror.co.uk/tv/tv-news/charlie-chaplin-seduced-just-15-5448940https://www.wikitree.com/wiki/McMurray-236 https://adp.library.ucsb.edu/index.php/mastertalent/detail/110435/Chaplin_Lita_Grey https://en.wikipedia.org/wiki/Lita_Grey#cite_note-26

https://www-nacion-com.translate.goog/viva/television/pagina-negra-lita-grey-la-quimera-de-oropel/42YBRUODBRAVZJMQB2FPUO3XOE/story/?_x_tr_sl=auto&_x_tr_tl=tr&_x_tr_hl=tr&_x_tr_pto=wapp https://web.archive.org/web/20250000000000*/charlie%20chaplin https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-12-30-mn-19327-story.html https://www.google.com/search?q=Lillita+MacMurray+(Lita+Grey)&oq=Lillita+MacMurray+(Lita+Grey)&aqs=chrome..69i57j33i10i160.416j0j7&sourceid=chrome&ie=UTF-8#fpstate=ive&vld=cid:9a4920f8,vid:rnMUv3WPi6U,st:0

https://www.virtual-history.com/movie/person/4904/lita-grey https://web.archive.org/web/20250302055724/http://www.charliechaplinarchive.org/it

Tanıtımlar
Künye
MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI İZMİR ŞUBESİ ADINA SAHİBİ
Ziya Haktan Karadeniz
SORUMLU YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ
Evrim Aksoy
BÜLTEN YAYIN KOMİSYONU SORUMLU YÖNETİM KURULU ÜYELERİ
Burcu Başpişirici
YAYINA HAZIRLAYAN
Orhan Bilikvar
YAYIN TARİHİ
4 ŞUBAT 2026
YÖNETİM YERİ
MMO Tepekule Kongre ve Sergi Merkezi Anadolu Cad. No: 40 K: M2 Bayraklı - İZMİR
Tel: (232) 462 33 33
Faks: (232) 486 20 60
www.mmo.org.tr/izmir
Yerel Süreli Yayın
MMO İzmir Şube yayın organı MMO üyelerine ücretsiz gönderilir.
Gönderilen yazıların yayınlanıp
yayınlanmamasına, TMMOB Makina
Mühendisleri Odası İzmir Şubesi
Yönetim Kurulu karar verir.
Yayımlanan yazılardaki sorumluluk
yazarlarına ilan ve reklamlardaki sorumluluk ilanı veren kişi veya kuruluşa aittir.
Bülten’e gönderilen çeviri yazıların kaynağı mutlaka belirtilir. Gönderilen yazılar, yazarlarına geri verilmez.
Bu web sitesi çerez kullanmaktadır
Sitemizin çalışması için gerekli olan çerezleri kullanıyoruz. Siteyi kullanmaya devam ederek bunları kabul etmiş olursunuz.
Bizi Takip Edin
MMO İZMİR
MMO
TMMOB