Yüz, insan etkileşiminin merkezinde ve çoğu zaman karşılaştığımız insanlar hakkında bilgi aldığımız ilk yer. Tarih boyunca yüzler hem hayranlık hem de korku konusu oldu. Bir […]
Yılanlara karşı olan korkumuz, aslında primat atalarımızın hayatta kalma mücadelesinden bize kalan milyonlarca yıllık evrimsel bir miras. Öyle ki, görme yeteneğimizin bu kadar keskinleşmesinin en […]
Mars’ta keşfedilen sıradışı kayalar, Kızıl Gezegen’de geçmiş yaşam ihtimaline dair şimdiye kadarki en dikkat çekici kanıtları barındırıyor. NASA’nın Perseverance Rover uzay aracı tarafından tozlu bir […]
Dahiler de insandır. İzafiyetin babası ve yerçekimiyle ışığın yasalarını açıklayan fizikçi olabilir, ancak büyük Albert Einstein bile bazen kendi teorilerine inanmıyordu. Bu kendine güvensizlik onun […]
Bilim insanları İngiltere’ye ulaşan ve 1,5 milyon yıldan daha eski olduğu düşünülen bir buz çekirdeğini eriterek Dünya’nın iklimi hakkında önemli bilgiler elde edecek.
Cam silindir, gezegenin en eski buzu ve Antarktika buz tabakasının derinliklerinden delinerek çıkarıldı.
İçinde bilim insanlarının iklim değişikliği hakkında bilgilerimizde çığır açabileceğini söylediği binlerce yıllık yeni bilgiler saklı.
BBC News, -23C’de saklanan buz silindirini görmek için Cambridge kentindeki Britanya Antarktika Araştırması’na ait dondurucu odasına girdi.
Britanya Antarktika Araştırması’nda buz çekirdeği araştırmalarının başındaki Dr. Liz Thomas, “Bu, Yeryüzü tarihinin tamamen bilinmeyen bir dönemi” diyor.
Kapının üzerinde kırmızı uyarı ışıkları yanıp sönüyor ve içeride, bir sorun çıkması durumunda bir tünele doğru açılan acil kaçış kapısı bulunuyor.
Kurallara göre içeriye en fazla 15 dakika boyunca, dolgulu tulum, bot, şapka ve eldiven giyerek girebiliyoruz.
Fotoğraf makinemizin elektronik deklanşörü dondu ve saçlarımız buz gibi olup hışırdamaya başladı.
Dr. Thomas, üst üste dizilmiş buz kutularının yanındaki tezgahta, yaklaşık 1,5 milyon yıllık çekirdekleri gösteriyor. Parlak ve o kadar berraklar ki arkasından ellerimizi görebiliyoruz.
Ekip, yedi haftalık çalışma sonrasında zorlukla çıkarılan buzu yavaş yavaş eriterek eski tozları, volkanik külleri ve suyun buza dönüşmesiyle donan diatom adı verilen küçük deniz yosunlarını bile serbest bırakacak.
Tüm bunların bilim insanlarına o dönemki rüzgar düzenleri, sıcaklık ve deniz seviyeleri hakkında bilgi verebileceği düşünülüyor.
Tüpler, sıvıyı yan taraftaki laboratuvardaki makinelere iletecek. Burası dünyada bu araştırmayı yapabilen nadir yerlerden biri.
Antarktika’daki buz çekirdeklerini çıkarmak için milyonlarca sterlin harcanarak çok uluslu bir çalışma yürütüldü. Buzlar 1 metrelik bloklara bölündü ve gemiyle, ardından soğuk hava depolu bir minibüsle Cambridge’e taşındı.
Mühendis James Veale, Doğu Antarktika’daki Concordia üssüne yakın buzun çıkarılmasına yardımcı oldu.
“Bunu özenle eldivenli ellerimde tutmak ve parçaları düşürmemeye dikkat etmek – inanılmaz bir duyguydu” diyor.
Almanya ve İsviçre’deki iki kurum da 2,8 km’lik çekirdeğin kesitlerini aldı.
Dr. Thomas’a göre ekipler, 800 bin yıldan daha uzun bir süre önce karbondioksit konsantrasyonlarının doğal olarak şu ankinden daha yüksek hatta aynı seviyede olabileceğine dair kanıtlar bulabilir.
Bu, gezegenimizin atmosferimizi ısıtan gazlarla nasıl değişebileceğini anlamalarına yardımcı olabilir.
“İklim sistemimiz o kadar çok değişimden geçti ki, bu farklı süreçleri ve farklı dönüm noktalarını anlayabilmek için gerçekten zamanda geriye gidebilmemiz gerekiyor” diyor.
Günümüz ile sera gazlarının yüksek olduğu geçmiş dönemler arasındaki fark, günümüzde son 150 yılda ısınmaya neden olan gazların hızla artmasına insanların sebep olması.
Ekip, sıvıdaki kimyasal izotopları belirleyerek bize 800 bin ila 1,5 milyon yıl öncesine hatta muhtemelen daha erken dönemlere ait rüzgar düzenlerini, sıcaklıkları ve yağış miktarını gösterebilecek.
20’den fazla element ve eser metali ölçmek için endüktif olarak eşleştirilmiş plazma kütle spektrometresi (ICPMS) adı verilen bir cihaz kullanacaklar.
Bunlar arasında nadir toprak elementleri, deniz tuzları ve deniz elementlerinin yanı sıra geçmişteki volkanik patlamaların göstergeleri de yer alıyor.
Çalışma, bilim insanlarının 800 bin yıl önce gezegenin buzul döngülerinin aniden değiştiği Orta Pleistosen Geçişi adı verilen gizemli değişimi anlamalarına yardımcı olacak.
Sıcak çağlardan, buzun Dünya’nın çok daha büyük bir kısmını kapladığı soğuk buzul çağlarına geçiş her 41 bin yılda bir gerçekleşirken, aniden 100 bin yıla çıktı.
Dr. Thomas’a göre bu değişimin nedeni, iklim bilimindeki “en heyecan verici çözülmemiş sorulardan” biri.
Çekirdekler, deniz seviyelerinin şimdikinden çok daha yüksek olduğu ve geniş Antarktika buz tabakalarının daha küçük olduğu bir zamana dair kanıtlar içeriyor olabilir.
Buzdaki tozun varlığı, buz tabakalarının nasıl küçüldüğünü ve deniz seviyesinin yükselmesine nasıl katkıda bulunduğunu anlamalarına yardımcı olacak.
Bu, yaşadığımız yüzyılda büyük bir endişe kaynağı olmaya devam ediyor.
Bu haber, BBC gazetecileri tarafından hazırlandı ve kontrol edildi. Bir pilot proje kapsamında çevirisi için yapay zekadan da faydalanıldı.
